Een sterke start op de arbeidsmarkt begint op school

Aanpak aan de voorkant blijkt effectief

Bij Menso in Emmen zijn ze ervan overtuigd: hoe eerder jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt in beeld komen, hoe groter de kans op duurzame arbeidsparticipatie. Manager en adjunct-directeur Wim Kollen ziet dagelijks wat het effect is van vroegtijdige begeleiding. “Als je jongeren al tijdens hun schooltijd begeleidt richting werk, voorkom je dat ze in een uitkering terechtkomen.”

Menso is de uitvoeringsorganisatie van de leerplichtwet, de inburgeringswet en de participatiewet voor de gemeente Emmen. Daarnaast biedt ze ondersteuning aan startende ondernemers, werkgevers en aan andere gemeenten in de regio Emmen. Kerntaak van de organisatie is het ontwikkelen, begeleiden en bemiddelen van  mensen uit de bijstand en mensen met een indicatie beschut werk of een indicatie banenafspraak naar duurzaam werk.

Begeleiding vóórdat school eindigt

De begeleiding van jongeren start bij Menso vaak al voordat zij klaar zijn met school. “We willen jongeren in een zo vroeg mogelijk stadium leren kennen,” vertelt Wim. “Zo kunnen we hen vanuit school begeleiden naar werk of een passend vervolgtraject.”

Deze aanpak aan de voorkant blijkt effectief. Vaak al voordat ze in een uitkering belanden,  krijgen jongeren ondersteuning bij het ontdekken van hun talenten en mogelijkheden. En gemeenten zien de instroom van jongeren in een uitkering afnemen. Zeker in een tijd waarin de jeugdwerkloosheid relatief hoog is en toeneemt, is deze aanpak volgens Wim essentieel.

Jongerenaanpak: Jobcoach Plus

Wanneer schooluitval dreigt, worden de jobcoaches van Menso al ingezet. Zij gaan in gesprek met de jongere en brengen in kaart wat de oorzaken zijn en welke ondersteuning nodig is. Soms is een goed gesprek voldoende om perspectief te creëren. In andere gevallen is een uitgebreider traject nodig, zoals een beroepskeuzeprogramma of een leer-werktraject.

De begeleiding is altijd maatwerk. De focus ligt niet op wat iemand niet kan, maar op wat wél mogelijk is. Door jongeren al tijdens hun schoolperiode te begeleiden, wordt de overstap naar werk kleiner en overzichtelijker.

Zorgvuldig matchen met werkgevers

Menso werkt samen met een groot netwerk van werkgevers die openstaan voor inclusief werkgeverschap. “We kennen onze kandidaten goed en weten wat werkgevers zoeken,” aldus Wim. “Doordat we beide kanten goed begrijpen, kunnen we duurzame matches maken.”

Eerlijkheid is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Zowel richting werkgevers als richting kandidaten. Er wordt open gesproken over talenten én over de extra ondersteuning die soms nodig is. Werkgevers worden actief begeleid en ontzorgd. Jobcoaching is altijd beschikbaar en vormt een belangrijke pijler onder het succes van plaatsingen.

Looncompensatie als ondersteuning

Menso adviseert en ondersteunt werkgevers bij het aanvragen van loonkostensubsidie. In de praktijk blijkt dit echter zelden de belangrijkste motivatie. “Werkgevers hebben personeel nodig en willen vaak ook maatschappelijk verantwoord ondernemen,” zegt Wim. “De combinatie van begeleiding en ondersteuning geeft hen vertrouwen om jongeren met een indicatie banenafspraak een kans te bieden.”

Wanneer regulier werk nog niet haalbaar is

Niet alle werkzoekenden zijn direct plaatsbaar op de reguliere arbeidsmarkt. Voor deze groep biedt Menso samen met werkleerbedrijf EMCO-groep een speciaal banenplan: At7Werkt! Kandidaten krijgen maximaal twee jaar een baan bij ‘AT7’ – vernoemd naar het adres van het gebouw waar Menso en EMCO-groep in zijn gevestigd, Abel Tasmanstraat 7 (AT7). Hier leren ze werken in een beschermde omgeving, gecombineerd met een ontwikkeltraject dat gericht is op doorstroom naar regulier werk.

Er zijn verschillende leerlijnen, waaronder Groen, Hout en Horeca. Ze leren hier vakvaardigheden, werknemersvaardigheden en werkritme in een omgeving die veilig is, maar zo realistisch mogelijk wordt ingericht. Deze aanpak biedt structuur, inkomen en perspectief. Volgens Wim is het effect duidelijk zichtbaar: werknemers van At7Werkt! ontwikkelen vaardigheden, zelfvertrouwen en zelfstandigheid. “Het is een heel succesvolle aanpak waarin we mensen zien groeien.”

Beeldvorming grootste uitdaging

Een van de grootste uitdagingen blijft de beeldvorming. “Succesverhalen worden verteld, maar negatieve ervaringen blijven hangen,” vertelt Wim. Tegelijkertijd ziet hij dat werkgevers met positieve ervaringen vaak opnieuw bereid zijn kandidaten te plaatsen. Zij ervaren dat deze medewerkers loyaal zijn en goed kunnen functioneren, mits de juiste begeleiding aanwezig is.

Het blijven delen van succesverhalen is daarom belangrijk om vooroordelen te doorbreken en kansen en mogelijkheden zichtbaar te maken.

Investeren in werkgeversrelaties

Relatiebeheer is een vast onderdeel van de werkwijze van Menso. Werkgeversbijeenkomsten en regelmatig contact zorgen voor vertrouwen en continuïteit. Het eerlijke verhaal staat altijd centraal. Werkgevers geven aan dat vooral de betrokken jobcoaching van grote waarde is. Zowel de werkgever als de geplaatste werknemer kan laagdrempelig contact opnemen met de jobcoach wanneer dat nodig is.

Begin bij de bron: school

Volgens Wim ligt de sleutel van succes bij een vroege start in begeleiding. “De meeste winst is te behalen voordat ze instromen in een uitkering.” Door intensieve samenwerking met het onderwijs en jongeren op school al te leren kennen, voorlichting te geven en realistische perspectieven te bieden, kan uitval worden voorkomen.

Daarnaast is het belangrijk om jongeren te laten zien wat werk, naast een inkomen, nog meer kan betekenen. “Werk biedt structuur, sociale contacten, persoonlijke ontwikkeling en toekomstperspectief. Het draagt bij aan hun welzijn, hun eigenwaarde en aan hun waarde in de maatschappij,” aldus Wim.

Werken met betekenis

Voor Wim is het werken voor deze doelgroep heel dankbaar en betekenisvol. “Je ziet werkzoekenden,- jong en oud -, binnenkomen die nog ver afstaan van regulier werk. Door begeleiding en ontwikkeling groeien zij in vaardigheden en zelfvertrouwen. Uiteindelijk zijn ook zij klaar om hun plek in te nemen op de arbeidsmarkt en in de maatschappij.”

Tips en succesfactoren van Wim

• Begin zo vroeg mogelijk
  Benader jongeren die een indicatie hebben of krijgen, al tijdens hun schoolperiode.
  Leer de werkzoekenden kennen, bouw een band en vertrouwen op en begeleid hen stap voor stap richting werk.
• Ondersteun en ontzorg kandidaten en werkgevers
  Bied jobcoaching en ondersteuning bij aanvragen van loonkostensubsidie en ontzorg/adviseer werkgevers bij hun personeelsvraagstukken.
• Essentieel: investeer in een sterk werkgeversnetwerk
  Ken de vaardigheden en bijzonderheden van de werkzoekenden. Ken de werkgevers, ken hun werk en verwachtingen, en onderhoud actief contact.
• Vertel het eerlijke verhaal
  Wees transparant richting werkgevers over talenten én aandachtspunten. Dat schept vertrouwen en voorkomt teleurstellingen.
• Bied alternatieven voor wie nog niet plaatsbaar is
  Bied (beschermde) werkplekken met ontwikkeltrajecten. Dit biedt structuur, inkomen en perspectief op doorstroom naar regulier werk.
• Blijf succesverhalen delen
  Positieve ervaringen helpen om beeldvorming te verbeteren en drempels bij werkgevers te verlagen.